Przeczytaj całość
Tylko że… często tego nie usłyszysz. Nastolatki w kryzysie emocjonalnym rzadko proszą o pomoc wprost. Czasem zamykają się w pokoju, bywają drażliwe, tracą zainteresowania. Inni udają, że wszystko jest w porządku, choć w środku walczą z lękiem, samotnością czy poczuciem bezwartościowości.
Co się dzieje w mózgu nastolatka?
Mózg młodego człowieka to prawdziwy plac budowy. Intensywnie rozwija się kora przedczołowa –odpowiedzialna za kontrolę emocji, podejmowanie decyzji i ocenę ryzyka. Jednocześnie układ limbiczny, czyli ośrodek emocji, działa na pełnych obrotach. To oznacza, że emocje są silniejsze, trudniej nad nimi zapanować, a stres wydaje się przytłaczający.
To dlatego nastolatek może reagować impulsywnie, czuć się przytłoczony codziennymi sprawami i mieć trudności z radzeniem sobie z presją. Jego mózg dosłownie jeszcze nie jest w pełni „wyposażony”, by podejmować racjonalne decyzje w sytuacjach silnych emocji.
Co możesz zrobić?
Bądź. Naprawdę bądź.
Nie musisz znać odpowiedzi na wszystko. Nie próbuj ich „naprawiać” ani zmuszać do zwierzeń. Zamiast
„co się dzieje?”, spróbuj:
„Widzę, że coś cię martwi. Jestem tutaj, kiedy będziesz gotowy/a.”
„Nie musisz mówić, ale chcę, żebyś wiedział/a, że cię kocham i jesteś dla mnie ważny/a.”
Twoja cierpliwość, spokój i brak oceniania to największy dar, jaki możesz dać.
Niepokojące sygnały, których nie można ignorować:
Zaburzenia snu – bezsenność lub przesypianie całych dni.
Zmiany apetytu – nagła utrata lub kompulsywne jedzenie.
Izolacja – unikanie przyjaciół, brak kontaktu wzrokowego.
Samookaleczenia, rezygnacja z ulubionych zajęć, słowa „to nie ma sensu”.
Jak pomóc?
Nie bagatelizuj problemów. „To minie” nie wystarczy.
Zachęcaj do rozmowy, ale nie naciskaj. Czasem wystarczy wspólnie spędzony czas – oglądanie filmu, spacer, gotowanie.
Daj im przestrzeń, ale nie zostawiaj samych.
Szukaj pomocy specjalistów. Terapia to nie wstyd – to forma troski o siebie.
Mózg nastolatka jest w procesie rozwoju – emocje są silne, decyzje mogą być impulsywne, a perspektywa przyszłości często zamglona. Dlatego tak ważne jest, by miał obok siebie dorosłego, który pomoże mu przetrwać ten burzliwy czas.
Każdy z nas czasem czuje się zagubiony. Pokaż swojemu dziecku, że nie musi przez to przechodzić samotnie. Jesteś dla niego ostoją.
autorka: Iwona Jędral, terapeutka oraz trenerka rozwoju osobistego, ekspertka Fundacji Treenity
